Ćwiczenie kończymy akordem E-moll. Konieczność zmiany w zaproponowanym, standardowym palcowaniu najczęściej wynika z budowy dłoni i układu klawiatury. Po ustawieniu palców na strunach przy granicy otworu rezonansowego stanowczo zwracamy jego uwagę na następujące 4 elementy: 1. Tutaj w pewnych miejscach jednocześnie będziesz szarpał strunę E1 palcem serdecznym z którąś ze strun basowych. Staramy się wydobywać dźwięki możliwie najgłośniej przy głębokim ruchu palca licząc np. Kolejne dźwięki wykonujemy pozostałymi palcami na strunach wiolinowych szarpiąc je w dół a następnie w górę.

Oznacza to, że prawie w każdym utworze ręce muszą poruszać się po całej klawiaturze. Podobnie jak ćwiczymy odpowiednie ruchy palców u każdej ręki, musimy też wyćwiczyć zmiany ułożenia ręki.

Palcowanie kciuki

Jeżeli tego nie ćwiczymy, może dojść do: usztywnienia ramion, nadgarstków i palców, niedokładnego kontaktu ręki z klawiszami przy nowym ułożeniu ręki. Bezsprzecznie dla gry na fortepianie oszczędne ruchy i dobrze zaplanowane ułożenie ręki oraz zmian jej pozycji stanowią istotne elementy dobrej techniki.

Przykład 3a pokazuje fragment dla prawej ręki II Arabeski Palcowanie kciuki.

Palcowanie kciuki

Pokazane tu palcowanie NIE jest zalecane! Widzimy tu, co się może stać, jeżeli palcowanie nie jest przemyślane i wcześniej zaplanowane. Pianista w tym przykładzie skończył, używając tylko dwóch palców, aby zagrać jakoś ostatnie niskie dźwięki.

Palcowanie kciuki

Przykład brajlowski Przykład 3b ilustruje zupełnie inne podejście do tego samego fragmentu. Zamiast siedmiu pozycji ręki wykorzystywanych w przykładzie 3a, tutaj zastosowane zostały tylko trzy.

Uzyskuje się to, wykorzystując w większym stopniu wszystkie palce.

Palcowanie kciuki

Na przykład siedem początkowych nut tego fragmentu wykonuje się w ramach pierwszej podstawowej pozycji prawej ręki, używając wszystkich pięciu palców. Po zaplanowaniu takiego palcowania można je ćwiczyć bardz skutecznie, traktując każdą pozycję ręki jako akord i ćwicząc przechodzenie od jednego akordu do drugiego. Kiedy przechodzenie od jednej do drugiej pozycji jest już dokładne i płynne, istnieje dużo większa szansa, że praca palców w danej pozycji będzie przebiegała gładko.

Palcowanie kciuki

Przykład brajlowski Przykład 3c ukazuje fragment dwugłosowej inwencji Bacha, gdzie wyróżniamy dwie zasadnicze pozycje ręki. Każda zasadnicza pozycja ręki zależy od ułożenia pierwszego palca i przechodzenie do innej pozycji polega na niewielkiej zmianie kształtu dłoni po to, aby ręka mogła objąć wszystkie dźwięki.

Palcowanie kciuki

W pierwszej pozycji palec piąty nie Palcowanie kciuki łatwo dosięgnąć skasowanego A, gdyby trzeci i czwarty były mocno oparte na D i E. Po zagraniu tych dźwięków rękę należy nieco rozszerzyć, aby dosięgnąć dźwięku A. Podobnie w drugiej pozycji rękę należy nieco zwęzić w celu zagrania FGAGF, a potem znowu rozszerzyć, aby zagrać sześć ostatnich nut w tej pozycji.